مقالات و پایان نامه ها

گزارش یک مورد کرتری اتریاتوم همراه با افزایش فشار شریان ریوی

مجـلـــــه دانـشــــگاه عــلـــــوم پـزشـــکـــــی مــازنــــــدران دوره بیست و یکم ویژه نامه 1 اسفند سال 1390 (321-319)

گزارش یک مورد کرتری اتریاتوم همراه با افزایش فشار شریان ریوی

بابک باقری1
وحید مخبری1 صمد گلشنی1 نگین اکبری2

چکیده
کرتری اتریاتوم (Cor triatriatum) یک بیماری مادرزادی نادر است که 1/0 درصد کل نقایص مادرزادی قلب را تـشکیل مـی دهـد و در نتیجـه اخـتلال در جـذب وریـد ریـوی مـشترک بـوده کـه باعـث تقـسیم دهلیـز چـپ توسـط ی ک دیـافراگم فیبروماسکولار به حفره فوقانی خلفی دریافتکننده جریان خون وریـدهای ریـوی و حفـره تحتـانی قـدامی در بـالای گوشـک دهلیز چپ میشود. ارتباط بین دو حفره تقسیم شده دهلیز چپ ممکن است بزرگ، کوچک و یا بـدون ارتبـاط باشـد کـه ایـن امر به اندازه حفره در دیافراگم بستگی دارد و تعیینکننده میزان انسداد بازگشتی وریـدهای ریـوی اسـت . افـزایش فـشار وریـدریوی و مقاومت عروقی ریه ممکن است منجر به افزایش فشار شریان ریوی شود . گـاهی کرتـری اتریـاتوم از نظـر بـالینی یـ ک یافته تصادفی میباشد. بیماران با انسداد شدید مشابه تنگی ورید ریوی مادرزادی هستند. ما در اینجا یک مورد کرتری اتریـاتوم با افزایش فشار شریان ریوی را که با شکایت تپش قلب و تنگی نفس به بیمارستان مراجعه نموده است ، معرفی مـیکنـیم . اکـوی ترانس توراسیک انجام شد و دادهها با اکوی مری تایید شد. کاتتریزیشن افزایش فشار متوسط تا شدید شـریان ریـه را نـشان دادولی با توجه به غیر انسدادی بودن کرتری اتریاتوم وی، درمان جراحی ضرورت نداشته و به بیمار پیگیری با اکو توصیه شد.

واژه های کلیدی: کرتری اتریاتوم، افزایش فشار شریان ریوی، گوشک دهلیز چپ

مقدمه
کرتـری اتریـاتوم (Cor triatriatum) یـک بیمـاری یا بدون ارتباط باشد که این امر بسته بـه انـدازه حفـره در مــادرزادی نــادر اســت کــه 1/0 درصــد کــل نقــایص دیـافراگم دارد و تعیـین کننـده میـزان انـسداد بازگـشتی مادرزادی قلب را تشکیل می دهـد کـه در اتوپـسیهـا تـا وریدهای ریوی است. کرتری اتریاتوم از نظر بالینی ی ک 4/0 درصد هم گـزارش شـده اسـت (4-1). ایـن آنومـالی یافته تصادفی بوده ولـی گـاهی بیمـار بـا علایـم افـزایش قلبی در نتیجه اخـتلال در جـذب وریـد ریـوی مـشترک فشار ریوی مراجعه می نماید.
بوده که باعث تقسیم دهلیز چپ توسـط یـک دیـافراگم افزایش فشار وریدهای ریوی و مقاومت عروقی ریه فیبروماسکولار بـه حفـره فوقـانی خلفـی دریافـت کننـده می تواند منجر به افزایش شدید فشار شریان ریوی شود(5).
جریان خون وریدهای ریـوی و حفـره تحتـانی قـد امی در بالای گوشک دهلیز چپ می شود. ارتبـاط بـین دو حفـره شرح مورد
تقسیم شده دهلیز چپ ممکن است بـزرگ، کوچـک و بیمار آقای 58 ساله ای بود که با شکایت تپش قلب
مولف مسئول: نگین اکبری- ساری: مرکز آموزشی درمانی حضرت فاطمه زهرا(س)، مرکز قلب مازندران E-mail: nm_akbari12@yahoo.com
1. گروه قلب، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران
2. دستیار قلب، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران
) تاریخ دریافت : 16/3/90 تاریخ ارجاع جهت اصلاحات : 20/4/90 تاریخ تصویب : 5/8/90
319

و تنگـی نفـس بـه بیمارسـتان مـا مراجعـه نمـود. ایـشان سابقه ای از دیابت، فشارخون و بیماری ایـسکمیک قلبـینداشت و ی ک بستری قبلی در نتیجه تـاکی کـاردی فـوق دهلیزی در سه سال قبل را ذکر می نمود.
در معاینه بالینی فشارخون mmHg 80/130، درجـهحــرارت °C37، میــزان تــنفس min /14، ضــربان قلــب min /18 داشت. در معاینه قلب صدای اول و دوم نرمـالبوده و صدای سوم و چهارم وجود نداشت. یـک سـوفل سیستولیک III/VI در کانون میترال سمع شد.
در معاینـه ریـه صـداهای نرمـال ریـوی شـنیده شـد.
سیانوز لب ها و کلابینگ وجـود نداشـت. سـابقه بیمـاریمادرزادی قلبی در خـانواده منفـی بـود. نـوار قلـب بیمـار فلاتر دهلیزی با بلوک متغیر را نـشان مـی داد. در گرافـیقفسه سینه بیمـار شـواهدی بـه نفـع افـزایش فـشار شـریان ریوی رویت شد. دراکوی مری انجام شده بزرگی دهلیز چپ و بانـد فیبروماسـکولر در بـالای گوشـک دهلیـزی وجود داشت که همـه وریـدهای بـه آن (حفـره بـالایی ) تخلیــه مــی شــدند و گرادیــان بــین دو حفــره وجــود نداشـت . همچنـین MVP (Mitral valve prolapse) و MR (Mitral Regurgitation) ضــعیف تــا متوســط، TR (Tricuspid regurgitation) خــــفـــــیــــــف و PAP (Pulmonary artery pressure)= 55mmhg همـراه با LVEF (Left ventricle ejection fraction )= 45-50% وجود داشت (تصویر شـماره 3 الـف، ب). ایـن ی افتـه هـا داده های حاصل اکوی ترانس توراسیک را تایید نمود.

تصویر شماره 3 : الف- وجود باند فیبروماسکولار در دهلیز چـپ دراکوی ترانس توراسیک در نمای چهار حفرهای
320
کاتتریزیشن: افزایش متوسط تا شدید فشار شـریانیریه (12/50، 10/35) وجود داشت. عملکـرد بطـن چـپ با %50 EF= نرمال گزارش شد.

تصویر شماره 3 : ب- وجود باند فیبروماسـکولار در بـالای گوشـکدهلیز چپ در اکوی ترانس ازوفاژیال

بحث
کرتری اتریاتوم ی ک بیماری مـادرزادی نـادر اسـت که 1/0 درصد کل نقـایص مـادر زادی قلـب را تـشکیل می دهد که در اتوپسی ها تا 4/0 درصد هم گزارش شـده است(4-1). این بیماری اولـین بـار در سـال 1868 توسـطChurch توصیف شد. دسته بندی های مختلفـی بـرای آنقید شده که سادهترین آن درسال 1949 توسط Loefller توضیح داده شد و براساس سایز حفـره مـرتبطکننـده دو قسمت دهلیز به سه گروه فاقد ارتباط، با ارتباط کوچکو نیـز بـزرگ تقـسیم شـد(6). کرتـری اتری اتوم در اکثـر موارد بدون علامت و به صورت یـک یافتـه تـصادفی دراکوی ترانس توراسیک تـشخیص داده مـیشـود، امـا درانواع انسدادی آن بیمار ممکـن اسـت بـا علایـ م افـزایشفشار شـریان ریـوی مراجعـه نمایـد و در بررسـی جهـتمشخص نمودن علت آن، در اکو مری کشف شود(5). تا به امروزه کمتر از 300 مـورد کرتـری اتریـاتوم گـزارش شده است(3). به نظر می رسد به علـت تـشخیص بیمـاریدر سنین پایین و بزرگ نبودن سـایز دهلیـز چـپ، تـاکیآریتمی در این بیماران یافته شایعی نبوده اسـت(3،7). امـادر بیمار ما که به علت طپش قلب به ایـن مرکـز مراجعـهکرده بـود، بـه دلیـل تـشخیص بیمـاری در سـن بـالا (58 سالگی) و طولانی بودن مدت بیماری، دهلیز چـپ بـیشاز حد بزرگ شده و زمینه ای برای ایجاد تـاکی آریتمـیبوده است(3-1).
کاتتریزیشن قلبی و آنژیوگرافی اغلب غیر ضروری است. درمان جراحی جهت برداشتن ممبران در بیماران با انسداد قابل توجه انتخابی است که باعث کـاهش علایـم بیمـار و کـاهش فـشار شـریانی ریـه مـی شـود. پروگنـوز بیماران با جراحی خوب است. در افراد بدون علامت اغلب
جراحی نیاز نیست(5). در بیمار ما که با تنگـی فعـالیتی و
.5 Libby P, Bonow RO. Braunwalds Heart
Disease: a textbook of cardiovascular medicine. 8th ed. Philadelphia: Saunders; 2008. p 1464.
.6 Hamdan R, Mirochnik N, Celermajer D, Nassar P, Iserin L. Cor Triatriatum Sinister diagnosed in adult life with three dimensional transesophageal echocardiography. BMC Cardiovas Disord 2010; 10: 54.
.7 Davlouros PA, Koutsogiannis N, Karatza A, Alexopoulos D. An unusual case of cor triatriatum sinister presenting as pulmonary oedema during labor. Int J Cardiol 2011; 150(3): e92-93.

بابک باقری و همکار

تپش قلب مراجعه نمود، فشار شریان ریـوی در اکـو بـالاگزارش شدکه جهت تخمین دقیـق فـشار دهلیـز چـپ واثبات ع دم وجود گرادیان بین حفرات فوق و حفره بطنچپ (اثبات غیر انسدادی بودن ضایعه بـا توجـه بـه فـشاربالای شـریان ریـوی) و رد سـایر علـل مـادرزادی و غیـرمادرزادی افزایش فشار شریان ریوی کاتتریزیشن انجام شد. همچنین با توجه به غیر انـسدادی بـودن کرتـری اتریـاتوموی و افزایش فشار متوسط ریه، درمان جراحی ضرورت نداشته و به بیمار پیگیری با اکو توصیه شد.

References
.1 Alphonso N, Nørgaard MA, Newcomb A, d’Udekem Y, Brizard CP, Cochrane A. Cor triatriatum: presentation, diagnosis and longterm surgical results. Ann Thorac Surg 2005; 80(5): 1666-1671.
.2 Joe BN, Poustchi-Amin M, Woodard PK. Case 56: Cor Triatriatum Dexter. Radiology 2003; 226(3): 701-705.
.3 Kelmendi M, Bejiqi R, Bajraktari G, Beqiraj R. Cor triatriatum sinister-three case reports. Med Arh 2009; 63(5): 300-302.
.4 Fukumoto K, Takatsuki S, Miyoshi S, Tanimoto K, Nishiyama N, Aizawa Y, et al. Cor triatriatum sinister: An incidental finding in a patient with paroxysmal atrial fibrillation. Herz 2011. [Epub ahead of print]

321