می‌شود و هر چند برنامه‌ریزی و تعیین اهداف و نتیجه گیری اینگونه حرکات در عامه به صورت‌های تجربی تعیین و تبیین می‌شود ولی هرگز اصول کلی محو و فراموش نمی‌گردد.
این حرکتها در ارگانهای رسمی و نیمه رسمی جامعه بالاخص مراکز نظامی و ارتش شکل خاصی به خود گرفته و اغلب برادران نظامی‌برای تربیت جنگ آوران و سربازان خود به تشکیل اردوهای نظامی اقدام می‌نمودد و این روش در امور نظامی چنان تداوم یافت که اغلب کلمه اردو را با امور نظامی لشکری تداعی می‌کردند.
مثلاٌ در لغت نامه دهخدا از اردو چنین یاد می‌شود :‌” مجموع سپاهیان با تمام لوازم آن که به جانبی گسیل دارند. .. ” و مجموعه قشون و لوازم آن در سفر و نیز به معنی ” لشکر پادشاه ” آمده است.
همچنین :‌” و شما آنجا رسولان به اردو فرستید و شرط خدمت به جای آرید.
شاهد دیگر این تداعی افکار ارتش انگلیس ” لرد بیدان پاول ” است. ” او با الهام از روحیات حاکم بر ارتش در تربیت نیروی انسانی با جمعی از همکاران خود پیشنهاد تأسیس گروه پیشاهنگان جامعه از جوانان و نوجوانان را ارائه نمود. پاول معتقد بود که می‌توان با ایجاد تشکیلات مناسبی در جوانان و تربیت خاص آنها در اردوها به نوعی دگرگونی اجتماعی و شیوه هدایت نسل آینده دست یافت بطوریکه جامعه چون ارتش از لباسهای مشترک و ارزشهای یکسان فرهنگی و اجتماعی برخوردار باشد. ” 6
فلسفه اردو
انسان موجودی آرمان گرا است. اما دستیابی و تحقق ایده آلها و آرمانها همیشه ممکن نیست بدین جهت با تمسک به ابزارها و روشهای مختلف تلاش دارد تا قسمتی از ایده آلهایش را محقق نماید.
به اقتضای برخورداری از عقل در صورت برخورداری از بینش تاریخی و اجتماعی با دقیق شدن در شرایط اجتماعی فرهنگی و. .. می‌تواند در مورد اتفاقات اجتماعی سیاسی فرهنگی آینده به پیش داوری بنشیند. ضرورت تربیت اخلاقی و پرورش قوای جسمی و روحی ایجاب می‌کند که وی خود را برای مقابله با کلیه مسائلی که پیش آمدن آن را محتمل می‌داند، ‌آماده سازد.
لذا یادآوری اهداف و حفظ روحیه آرمانخواهی و کسب آمادگیهای لازم ضرورت دارد هر از گاه به ارزشیابی توانمندیهای خود بنشیند و قوتها و ضعفهای خود را به کمک تجربه بسپارد. ” پس به ناچار درنظام تعلیم و تربیت هر جامعه‌ای لازم است جایی برای این امر مهم باز شود و آینده سازان جامعه در حین آموزشهای علمی‌به نوعی با زندگی عملی منطبق بر آرمانهای عقیدتی و مکتبی آن جامعه آشنا شوند. ” 7
امروزه زندگی اجتماعی انسان چنان پیچیده شده که ورود به آن احتیاج به یادگیری‌های مفصل در طول دوران رشد دارد و هر آن ممکن است افراد انسان در این زندگی پر از مسائل و مشکلات گوناگون و اهداف واقعی زندگی را فراموش کرد. دچار ابزارگرایی و توجه افراطی به وسائل مادی شوند. مثلاٌ فردی که در یک شهر بزرگ زندگی می‌کند ممکن است بیشتر نیروی خود را صرف تهیه ابزار زندگی و حفظ و حراست آنها نماید و لذا فرصت فکر کردن به اهداف متعالی تر با انتخاب روشهای ساده و سهل الوصول برای نیل به این اهداف را نداشته باشد. پس بناچار در نظام تعلیم و تربیت هر جامعه‌ای لازم است جایی برای این مهم باز شود و آینده سازان جامعه در حین آموزشهای عملی به نوعی با زندگی عملی منطبق بر آرمانهای عقیدتی و مکتبی آن جامعه آشنا شوند. ” 8
در جامه اسلامی ما نظر به ضرورت حرکت بر مبنای مکتب، چنین حساسیتی بیش از هر جای دیگر وجود دارد برای دستیابی به چنین اهدافی و آماده ساختن نوجوانان و جوانان برای پذیرفتن مسئولیتهای اجتماعی فضاهای متنوع و سازنده اردوهای پرورشی بهترین ابزار برای تحقق بخشیدن به اهداف مذکور است. نوجوانان و جوانان در فضای صمیمی اردو حس همکاری، تعاون اعتماد به نفس تلاش و کوشش جلوه‌های مختلف زندگی اجتماعی ایثار صرفه جویی و. .. را فرا می‌گیرند و به گنجینه اندوخته‌های خصلتی خویش می‌سپارند.
مربیان و معلمان و دست اندرکاران تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان باید از این روش مفید تربیتی و سازنده استفاده کنند و با برنامه‌ریزی صحیح و منطبق با اهداف مشخص پرورشی امکان شرکت دانش آموزان را در فعالیتهای اردویی فراهم سازند.
انواع اردو
اردوها را می‌توان بر حسب اهداف و محتوایی که هر یک ممکن است داشته باشند به صورتهای زیر تقسیم نمود :
1- اردوهای تربیتی 2- اردوهای نظامی
3- اردوهای زیارتی 4- اردوهای ورزشی – تفریحی
5- اردوهای آموزشی
برنامه‌های هنری ( تأتر، طراحی، نقاشی، فیلم و خطاطی ) ورزش و تفریح و برنامه‌های عقیدتی و احکام عبادی و بهداشت و آموزش حرفه است که با توجه به اصول زیر می‌توان در مورد هر کدام از آنها در یک اردوی تربیتی برنامه‌ریزی شود.
1- تنوع و فراوانی فعالیتها در چارچوب برنامه‌ریزی معین و زمان بندی شده
2- وجود اختیار و آزادی در انتخاب فعالیتها برای دانش آموزان
3- نظارت و ارزشیابی مستمر
4- ارتباط مستمر مربی با دانش آموز
1- اردوهای آموزشی
این نوع اردوها بنابر ضرورت یا فوریتهای آموزشی تشکیل می‌گردند و معمولاٌ به این صورت انجام می‌شوند که ارگان یا سازمان تشخیص می‌دهد که لازم است در اسرع وقت به گروهی از کارکنان و افراد شاغل زیر پوشش خود آموزشهای ویژه‌ای که در برنامه‌های عادی آموزش ضمن خدمت نمی‌گنجد بدهد. در چنین موقعیتهایی ضرورت اردوهای آموزشی مطرح می‌شود که می‌تواند در زمان کوتاه به صورت شبانه روزی، ‌تعداد زیادی از افراد را به صورتهای نظری و عملی مورد تعلیم قرار دهد.
معمولاٌ اردوهای آموزشی دارای امکانات کمک آموزشی لازم بوده و زمانی برگزار می‌شوند که راهی برای ارسال امکانات به محل خدمت کارکنان به منظور استفاده بهتر از آنها وجود نداشته باشد. اگر چه اردوهای آموزشی چند روزه در مورد دانش آموزان مدارس معمولاٌ کاربردی ندارد ولی ترتیب دادن گردش‌های علمی یک روزه یا کمتر در یادگیری برخی دروس تجربی کمک مؤثری دارد. مثلاٌ با هماهنگی چند مدرسه نزدیک می‌توان دانش آموزان یک پایه خاص را برای مشاهده و بررسی برخی عناصر طبیعی یا شناخت حرفه‌ها از نزدیک به مکان‌های مربوط از قبیل مکان‌های طبیعی یا کارگاه‌ها و کارخانه‌ها برد.
البته این تقسیم بندی به معنی تفکیک دقیق محتوی و اهداف اردوها نیست چون موضوع تحقیق بیشتر در مورد اردوهای تربیتی – آموزشی و تأثیر آن در رشد شخصیت کودک می‌باشد ، ‌لذا ما فقط به تعریف اردوهای تربیتی – آموزشی بسنده می‌کنیم.
2- اردوهای تربیتی
یکی از حساس ترین و مهم ترین انواع اردوها به ویژه در آموزش و پروش اردوی تربیتی است. انتخاب عنوان ” تربیتی ” برای اردوهای از این نوع به این معنی نیست که اردوهای دیگر غیر تربیتی می‌باشند. بلکه به دلیل امنیت بیشتر مفاهیم تربیتی و اخلاقی این اجتماعات دانش آموزی به این نام خوانده می‌شود.
معمولاٌ این نوع اردوها در آموزش و پرورش جهت شناسایی و کشف استعدادهای مختلف دانش آموزان و فراهم نمودن زمنیه‌های رشد آنها و نیز بررسی مشکلات و موانع احتمالی موجود در این راه را فضایی سالم و دوستانه وبدور از چهار دیواری و فاضی رسمی مدرسه و کلاس تشکیل می‌گردد.
در اردوهای تربیتی روح حاکم بر برنامه‌ها، کشف واقعیت وجودی دانش آموزان و برقراری ارتباطی سالم و دوستانه بین او و مربی جهت انجام بهتر اقدامات تربیتی آتی در مدرسه می‌باشد و لذا حساسیت این اردوها را در مقام مقایسه با سایر اردوها بیشتر باید در همین ارتباطات دوستان جستجو کرد.
در یک اردوی تربیتی با وجودیکه تنوع علایق و گرایشهای دانش آموزان فعالیتهای متنوع و مختلفی را ایجاب می‌کند معهذا هیچکدام از اینها فی نفسه هدف واقع نمی‌شود بلکه هر کدام از برنامه‌ها می‌تواند وسیله‌ای برای نزدیک تر شدن گروهی خاص از دانش آموزان به مربی و دیگر دست اندرکاران تعلیم و تربیت گردد. و این نزدیکی و صمیمیت خود زمینه ساز شناخت دقیق تر از دانش آموزان و پذیرش بیشتر آنها نسبت به فعالیتهای تربیتی آینده خواهد بود.
” ارائه ضابطه و چهارچوبی دقیق و مدون ازمحتوای اردوهای تربیتی چندان ساده و ممکن نیست چون مراتب رشد و شکوفائی دانش آموازن مختلف و موانع رشد آنها نیز متفاوت است. ولی آنچه در اکثر اردوهای تربیتی وجود دارد و می‌تواند به عنوان وجه مشترک تلقی گردد. “9
اهداف اردوهای تربیتی
قبل از برنامه‌ریزی و نیل به انجام هر کاری باید اهداف مشخص و روشن باشد زیرا اهداف می‌تواند معیار و سنجش برای اعمال و افعال انجام شده باشد و هر تصمیم و پروژه‌ای زمانی با موفقیت و پویائی همراه است که هدف معرفی شده باشد.
هدف :‌ نقطه‌ای است که آدمی‌برای رسیدن به آن در حرکت و تلاش است محرک آدمی‌به کار و فعالیت و راهنمایی او در حرکت است یا آن مقصود و غرضی است که فرد در جهت دستیابی به آن در مسیر مشخص با بهره جستن از امکانات و ابزار سودمند و قابل قبول دست به تحرک و تلاش زده و در نیل به آن، موانع و مشکلات احتمالی را خنثی می‌نماید و تا تحقق آن مقصود از حرکت و تلاش باز نمی ایستد.
هر چند این اهداف نیز با توجه به نامشان براحتی و به سهولت ایجاد نمی‌شوند ولی تعیین چنین اهدافی روح و نشاط و امید رادر آدمی زنده نگاه می‌دارند و شوق انسان به تلاش و فعالیت را بیشتر می‌کنند.
اهداف ذیل که آقای قاسم کریمی و خانم سبزه پرورد در اردوهای تربیتی اظهار کردند می‌تواند نمونه کار ما در اردوهای تربیتی باشد.
1- ایجاد و تقویت گرایش به دین و علاقه مندی به انجام احکام و اخلاق دینی
اگر در پایان اردو رابطه‌ای عاطفی میان فرد با دین مشاهده شد و یا این رابطه را تقویت شده یافتیم و احساس کردیم که دانش آموز از مسلمان بودن خود مغرور و سرافراز و نسبت به بی توجهی‌های دینی خود پشیمان است و تصمیم دارد هر چه بیشتر درانجام فرایض دینی کوشا باشد باید اردو را در بخشی از اهداف خود که در حقیقت بخش عمده آن است موفق تلقی کرد. باید میان دانستن و عمل کردن در مقایسه با گرایش تفاوت قائل شویم ما از اردوها توقع نداریم که پس از چند روز کوتاه دانش آموز را عامل به احکام الهی کنند بنابراین اگر حتی در اثنای اردو و پس از آن خطایی قابل توجه از دانش آموز سرزد نباید آن را به پای عدم توفقیق اردو گذاشت. انباشتن اطلاعات و معلومات دینی و سیاسی و اجتماعی درذهن افراد هدف اردو نیست. جای این نوع اطلاعات در کتاب و کتابخانه و کلاس مدرسه است. آنچه مهم است ایجادگرایش دینی و در مراحل بعد تقویت آن است. البته اگر دانش آموزان عامل به قوانین شریعت باشند مطلوب ترین چیز است.
2- ایجاد زمینه برای رشد شخصیت نوآموز
نوآموز باید دارای شخصیتی قوام یافته و استوار باشد. اساساٌ مشکل می‌توان شخصیتی بیمار یا بیمارگونه را تحت تربیت دینی و اخلاقی و سیاسی و غیره قرار دارد. لذا از آن جا که اردو می‌تواند شرایطی بسیار عالی برای تعدیل به عواطف و رشد شخصیتی نوآموز ایجاد کند باید زمینه‌های لازم را جهت رشد شخصیتی سالم و مطلوب فراهم سازد. شخصیت کودک باید در جنبه‌های مختلف اجتماعی، عاطفی فردی و. .. رشد یابد و برنامه‌های اردو باید با همین جامعیت نسبت به این هدف برنامه‌ریزی شود ولی آنچه در این میان به لحاظ شرایط خاص اردویی اهمیت بیشتری دارد ” رشد اجتماعی کودک ” است نوجوان باید بیاموزد که چگونه با دیگران، دوستان، آشنایان، مربیان و. .. سازگار باشد آنها را بپذیرد و دیگران نیز او را بپذیرند دوستان خوب پیدا کند و صفات آنها را کسب نماید در جمع روحیه همکاری و خدمت داشته باشد ولی استقلال و اعتماد به نفس خود را از دست ندهد مهربان، خوشرو و پاکیزه و آراسته باشد و دیگران را محترم بدارد و. ..
اردو باید شرایط و زمینه‌ا

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منبع پایان نامه دربارهزنان شاغل، سلسله مراتب، برنامه چهارم توسعه
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید