همچنین سازگار بودن آن با خاک این منطقه(کوچصفهان) انتخاب شده است. به همین جهت، مطالعه حاضر به منظور بررسی اثر تاریخ کاشت و مالچ کاه و کلش بر رشد و عملکرد لوبیا محلی گیلان در کوچصفهان اجرا شد.
فصل دوم
بررسی منابع
2-1- مبدأ و تاریخچه لوبیا
منشا گونه های حبوبات بیش از یک نقطه در جهان است و در دنیای قدیم مناطقی مانند مدیترانه، آسیای مرکزی، آسیای صغیر، آفریقا، هندوستان و مناطق هند و چین را شامل می گردد. در دنیای جدید آمریکای مرکزی و جنوبی نیز مناطق مهمی هستند. اندونزی، استرالیا و آمریکای شمالی مناطق ثانویه منشا حبوبات به شمار می روند. مبدأ لوبیا معمولی احتمالا بخشهای حاره آمریکای جنوبی در مکزیک و گواتمالا است. لوبیا 4 تا 7 هزار سال قبل از میلاد در مکزیک و بین 1 تا 3 هزار سال قبل از میلاد توسط بومیان آمریکا کشت و کار می شده، که با کشف قاره آمریکا زراعت آن در دنیا گسترش پیدا کرده است(مجنون حسینی، 1387). اصل پیدایش لوبیا در آمریکا است که دانشمندان در اواخر قرن 19 بر اساس مشاهدات بدست آمده از بقایای باستان شناسی ابتدا از پرو و پس از آن از جنوب غربی ایالات متحده به این نتیجه رسیدند(باقری، محمودی، قزلی، 1380؛ مارتینز1، 2003). در دنیا تا کنون چهل هزار ژرم پلاسم لوبیا جمع آوری شده که اکثر آنها به دو منطقه خشک و مرکز پیدایش آمریکای جنوبی و مرکزی تعلق دارند. در بین انواع گونه ها، لوبیا معمولی خشک و لوبیا سبز بیشترین توجه را به خود معطوف داشته اند. لوبیا سبز در قرن 16 میلادی توسط اسپانیایی ها و پرتقالی ها به اروپا آورده شد و از آنجا به آفریقا و آسیا منتقل گردید(مجنون حسینی، 1387).
2-2- اهمیت اقتصادی لوبیا
مصرف جهانی حبوبات طی دوره 1990 تا 2007 با میانگین رشد سالانه 41/1 درصد، از 32میلیون تن در سال 1990 به 39 میلیون تن در سال 2007 رسیده است. کشورهای شبه قاره هند و در رأس آنها هند از جمله بزرگترین مصرف کنندگان حبوبات در جهان می باشند. هند با 27 درصد مصرف جهانی، بزرگترین مصرف کننده حبوبات در جهان است. 65 الی 70 درصد کل تولید حبوبات در جهان به مصرف انسان می رسد و حدود 25 درصد مورد مصرف دامی است که عمدتاً مربوط به کشورهای توسعه یافته در آمریکا، اروپا و استرالیا است(خوفی و انویه تکیه، 1388). توسعه کشت لوبیا در کشور بعنوان یک زراعت تابستانه تابع محدودیت مختلف اقلیمی واکولوژیکی است به طوری که تولید این محصول با حداقل مصرف نهاده هایی چون آب و کودهای فسفره می تواند ارزش اقتصادی این محصول را در مقایسه با سایر محصولات تابستانه حفظ نماید(مدنی و همکاران، 1384). برخی حبوبات در تجارت بین المللی افزون بر تولید روغن برای مصارف مختلف تغدیه انسان و دام استفاده می شوند. اهمیت آنها بعد از غلات است و در ایران پس از گندم و برنج قرار دارند. اراضی تحت کشت حبوبات برای تولید دانه خوراکی حدود 10 درصد مساحت سطح زیر کشت غلات است و در بین حبوبات لوبیا از لحاظ سطح زیر کشت مقام دوم را دارا می باشد(مجنون حسینی، 1387). اگر چه پروتئین غذاهای حیوانی از لحاظ تعداد و میزان برخی اسیدهای آمینه ضروری برتر از پروتئین های گیاهی هستند ولی برخی حبوبات مانند لوبیا درصد پروتئین بیشتری نسبت به غذاهای حیوانی دارا می باشند(کوچکی، 1383). حبوبات به جای مصرف نیتروژن خاک، از نیتروژن جوی بهره برداری نموده و مصرف نهاده کودی را در سیستمهای کشت فشرده، اقتصادی تر می سازند(نخزری مقدم و رمرودی، 1381). در بازار داخلی تولید حبوبات در ایران طی دوره 1360 تا 1384 از 290هزار تن به 639 هزار تن افزایش پیدا کرده است. از کل تولید حبوبات در کشور، محصول نخود با سهم تولید 52/41 درصد در رتبه اول قرار دارد و محصول لوبیا با 84/33 درصد، عدس 7/17 درصد و سایر حبوبات 9/6 درصد در رتبه های بعدی قرار گرفته اند. بررسی روند تولید حبوبات در کشور نشان دهنده نوسانات تولید از سال 1370 به بعد به خصوص سال های 1372 تا 81 است. بیشترین مقدار تولید مربوط به سال 1375 با 704 هزار تن می باشد. هر چند در سال ها به علت افزایش صادرات و تقاضای داخلی میزان واردات رو به افزایش گذاشته ولی تأثیر قابل توجهی در تأمین تقاضای داخلی ندارد. در بازار صادراتی لوبیا با توجه به سهم نسبتاً بالای چهار کشور صادر کننده استرالیا، ترکیه، ایران و مکزیک در طول بیش از دو دهه، بازار دارای ساختار انحصار چند جانبه بسته بوده است. نسبت های تمرکز چهار کشور بزرگ از 3/65 درصد در سال 1980 به 5/73 درصد در سال 2004 تغییر پیدا کرده که این روند حاکی از گرایش بازار به سمت یک بازار انحصاری پایدار است. تولید جهانی لوبیا 44/31 درصد در سال 2007 گزارش شده است(خوفی و انویه تکیه، 1388). بر اساس گزارش آمار فائو تولید لوبیا در ایران 224هزار تن در سال 2013 می باشد. در گزارشی عملکرد بذر لوبیا حدوداً 1200کیلوگرم در هکتار و عملکرد غلاف آن حدوداً 2500 کیلوگرم در هکتار بیان شده است بر این اساس قیمت یک هکتار بذر خشک لوبیا 240 میلیون ریال و قیمت یک هکتار غلاف آن 150 میلیون ریال در سال 1393می باشد.
2-3- سطح زیر کشت لوبیا در ایران و دنیا
بر اساس مطالعات و تحقیقات به عمل آمده توسط فائو، سطح زیر کشت و تولید حبوبات در جهان در دوره های زمانی 25 ساله تا سال 2100 پیش بینی گردیده است. بر این اساس سطح زیر کشت حبوبات در فاصله سال های 1990 تا 2010 افزایش، در دوره 2010 تا 2050 ثابت و سپس دارای کاهش خواهد بود. پیش بینی روند جهانی حبوبات نیز حاکی از روند افزایشی تولید کشورهای در حال توسعه تا سال 2050 و سپس روند کاهشی طولی محصول طی 50 سال بعدی 2050 تا 2100 می باشد(خوفی و انویه تکیه، 1388). لوبیا عضوی از خانواده حبوبات است و سطح زیر کشت این محصول در جهان حدود 27 میلیون هکتار و متوسط عملکرد آن 658 کیلوگرم در هکتار است(فاضلی و همکاران، 1390). بزرگترین تولیدکننده لوبیا در دنیا کشورهای هندوستان، آمریکا، برزیل و مکزیک هستند(مجنون حسینی، 1387). به نظر متخصصین علم زراعت، پتانسیل عملکرد این محصول تا مرز پنج تن در هکتار هم قابل افزایش است. بر اساس آمارهای موجود، اراضی زیر سطح کشت لوبیا در جهان، 40 درصد مربوط به کشورهای آسیایی و حدود 26/21 درصد در ایران، بعد از دو محصول نخود 46/61 درصد و عدس 24/21 درصد قرار دارد. هم اکنون سطح زیر کشت این محصول در ایران حدود11میلیون هکتار با تولیدی حدود 22 میلیون تن می باشد(فاضلی و همکاران، 1390).
2-4- خصوصیات گیاه شناسی لوبیا
لوبیا با نام انگلیسی کامان بین2 و نام علمی فاسئولوس ولگاریس3 از راسته رزالس4، خانواده لگومینوز5 زیر خانواده پاپیلیونیده6 شاخه فاسئولیه7 و جنس فاسئولوس8 می باشد(مجنون حسینی، 1387). لوبیا گیاهی علفی و یکساله است. ریشه آن اغلب به صورت راست بوده و بسته به شرایط فیزیکی و رطوبت خاک می تواند تا اعماق زمین نفوذ کند. تعدادی ریشه ثانویه نیز از ریشه اصلی منشعب می شوند. در روی ریشه گرهک هایی تشکیل می گردد که در داخل آنها باکتری های ریزوبیوم(ریزوبیوم فازئولی)9 قرار گرفته که با همیاری گیاه میزبان به تثبیت نیتروژن هوای اطراف ریشه در داخل گرهک ها می پردازند. در این همزیستی، گیاه میزبان(لوبیا) علاوه بر آنکه انرژی مورد نیاز باکتری ها را به صورت کربن تثبیت شده تأمین می نماید، انرژی لازم به منظور توسعه گرهک ها را نیز فراهم نموده و با مکانیزم های منحصر به فرد خود فرایند تثبیت را در برابر محیط اکسیداتیو حفاظت می نماید. باکتری های ریزوبیوم نیز با واکنش تسریعی آنزیم های نیتروژناز تولیدی خود را در تبدیل نیتروژن جوی به آمونیم به کار می برند. گرهک ها در قسمت مرکزی ریشه اصلی تشکیل می شوند، تعداد گرهک ها در هر گیاه لوبیا به کمتر از 100 عدد در گیاهان بالغ و سالم می رسد. گرهک های فعال صورتی یا قرمز رنگ بوده و در اواسط فصل نمو و رشد گیاهان بر روی ریشه ها غالب می شوند. رشد ریشه با نزدیک شدن بلوغ در گیاه متوقف نگردیده و تا زمان رسیدگی محصول، ریشه ها به رشد طولی خود ادامه می دهند. ریشه اصلی و ریشه های فرعی در عمق نسبتاً یکسانی قرار می گیرند. به عبارت دیگر ریشه های فرعی کاملاٌ توسعه می یابند. لوبیا سیستم ریشه ای کم عمقی دارد و بنابراین به آبیاری مکرر واکنش نشان می دهد. سیستم ریشه ای راست باعث استوار نگه داشتن این گیاه علفی یکساله در خاک می شود.
ساقه در لوبیای معمولی ساقه بند بند، باریک و زاویه دار می باشد و گونه های مختلف از نظر شکل بوته، طول و غلاف و تعداد دانه در غلاف و اندازه دانه ها با هم متفاوت می باشند. دو فرم اصلی رشد و نمو در گیاه لوبیا معمولی وجود دارد، فرم رشد محدود(ایستاده یا بوته ای) و فرم رشد نامحدود(رونده یاخزنده). در فرم رشد محدود، که شاخه گل دهنده(خوشه) در امتداد محور اصلی ساقه یا ساقه های فرعی قرار دارد، رشد رویشی بوته محدود بوده و در هنگام گل دهی متوقف می شود. در انواع رشد محدود لوبیا طول ساقه 40 تا 60 سانتیمتر(پاکوتاه) و دارای شاخه و برگ زیادی هستند. در این فرم رویشی با شکفتن گل ها، که از پایین به بالای ساقه آزاد شده رشد بوته متوقف شده، رسیدن همزمان و برداشت مکانیکی محصول امکان پذیر می شود. در فرم رشد نامحدود که شاخه گل دهنده در امتداد محور برگ ها ظاهر شده، رشد رویشی، گلدهی و غلاف دهی بطور همزمان یا متناوب تا هنگامی که دما و رطوبت مناسب رشد وجود داشته باشد ادامه می یابد. واریته های رشد نامحدود لوبیا ساقه طویلی داشته و گاهی ارتفاع بوته به 5/1 تا 2 متر می رسد که به قیم یا حامل احتیاج دارد. ساقه اصلی در این لوبیا تا مراحل نهایی رشد گیاه قابل تشخیص بوده و شاخه ها در تمام طول ساقه تشکیل می شوند .
برگهای لوبیا سه برگچه ای با دمبرگ مشترک و بلند هستند که به صورت متناوب روی ساقه می رویند. برگ ها تخم مرغی شکل و کوچک بوده و غالبا در کنار هر برگچه یک عدد گوشوارک وجود دارد. دو برگ اولیه لوبیا ساده و سایر برگها مرکب و سه برگچه ای هستند. برگچه ها کرک دار، پهن و در انتها به یک رأس باریک ختم می شوند.
گل آذین لوبیا بصورت خوشه ای از جوانه های جانبی کنار برگ ها به وجود می آیند و در هر خوشه 2 تا 8 گل در امتداد دمگل مشترک تشکیل می شود. گلبرگ ها به رنگ های مختلف سفید، آبی، قرمز، ارغوانی، صورتی، بنفش، زرد دیده می شوند. بزرگترین گلبرگ آن درفش نام دارد و به هنگام شکوفایی به صورت ایستاده قرار می گیرد. دو گلبرگ جانبی کوچکتر را که کم و بیش موازی یکدیگر هستند، بال می نامند. در بخش پایینی هم دو گلبرگ با نزدیک شدن به یکدیگر ساختمانی را به وجود آورده اند که ناو نام گرفته است. همه گلبرگ ها(5 عدد) در انتها به یکدیگر و یا به کاسبرگ چسبیده اند. کاسبرگ ها به طور معمول 5 عدد، به رنگ سبز در قسمت تحتانی گل قرار دارند که در انتها به یک لوله باریک تبدیل می شوند. درون هر گل 10 پرچم وجود داردکه تشکیل لوله ای در حول مادگی می دهند، یعنی 9 عدد پرچم ها به یکدیگر متصل شده اند و یکی آزاد است. به این وضعیت ساختمانی پرچم ها دیادلفوس می گویند. در اکثر لوبیا ها این حالت اول بیشتر مشاهده می شود. مادگی یک برچه شامل یک تخمدان با دو ردیف تخمک است که پس از باروری مجموعاٌ غلاف و دانه ها را به وجود می آورند. گل لوبیا خودگشن است(مجنون حسینی، 1387). بر اثر تلقیح، گل و از نمو دیواره خارجی تخمدان میوه، لوبیا که به صورت نیام یا غلاف می باشد به وجود می آید. میوه غلافی یک برچه ای است. پس از بارور شدن تخمک ها بذرها در داخل غلاف رشد می کنند. غلاف دو دیواره داخلی و خارجی داشته و از حاشیه به هم متصل هستند. هنگام رسید

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد رایگان دربارهشخص ثالث، امام صادق، اکل مال به باطل
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید