از مالچ در سطح خاک کاهش داد. کارایی مالچ در کاهش تبخیر به ضخامت و جنس مالچ بستگی دارد. افزایش ضخامت مالچ موجب کاهش بیشتر خروج رطوبت از خاک می گردد. بیشترین ذخیره سازی رطوبت در بالاترین نسبت مالچ کاه و کلش مشاهده شده اما مالچ های پلاستیکی بیشتر از هر نوع مالچ دیگری از خروج رطوبت جلوگیری می کنند(رجب لاریجانی و زرگر، 1391). در تحقیقی مالچ علفی به علت نگهداری گرمای زیاد خاک بیشتر می تواند رطوبت خاک را حفظ کند، مالچ علفی همچنین برخلاف مالچ های دیگر سرعت نفوذ باران و آب آبیاری را کنترل می کند در حالی در مالچ های دیگر نفوذ آب به داخل خاک ممکن است به طور صحیح نباشد و آب روی سطح مالچ باقی بماند(مانند مالچ پلاستیک) و توسط گرمای خورشید تبخیر شود(اوسوم و میتسنجوا26، 2007). مالچ کاه تابش مستقیم نور و تبخیر خاک را کاهش می دهد و رطوبت خاک را بیشتر حفظ می کند به ویژه در مراحل اولیه خشک شدن خاک هنگامی که سطح خاک مرطوب است. مالچ همچنین بازتاب تابش خورشید را در روز افزایش می دهد و باعث کاهش از دست دادن حرارت کمی از خاک در شب می شود. در نتیجه با افزایش دمای حداقل و کاهش دمای حداکثر تفاوت در دمای سطحی خاک در طی شبانه روز را به وجود می آورد. داشتن محتوای آب خاک سطحی نزدیک به ظرفیت مزرعه و درجه حرارت کمتر خاک به طور کلی به نفع رشد گیاه و افزایش عملکرد است. به خصوص برای خاک هایی با ظرفیت نگهداری آب پایین. محتوای بالای آب خاک در سطح خاک و تغییرات کمتر دمای روزانه خاک می تواند جذب مواد غذایی را افزایش دهد که اثر مالچ بر رشد و توسعه گیاه را تشدید می کند(وایل27 و همکاران، 2015).
فصل سوم
مواد و روش ها
3-1- زمان و موقعیت جغرافیایی و اقلیمی محل اجرای طرح
این آزمایش در سال زراعی 1393در مزرعه تحقیقاتی به ابعاد 300 مترمربع در روستای حسن آباد از توابع شهرستان کوچصفهان اجرا گردید. محل اجرای آزمایش از نظر آب و هوا و طبقه بندی اقلیمی جز مناطق معتدل و مرطوب محسوب می شود مقدار بارندگی، تغییرات دما و ساعات آفتابی در نمودارهای3-1 تا 3-3 نشان داده شده است.
نمودار 3-1- مقدار بارندگی طی فصل رشد لوبیا در محل انجام آزمایش
نمودار 3-2- تغییرات دمای حداقل و حداکثر طی فصل رشد لوبیا در محل انجام آزمایش
نمودار 3-3- تغییرات ساعات آفتابی طی فصل رشد لوبیا در محل انجام آزمایش
3-2- خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک محل انجام آزمایش
برای تعیین مشخصات فیزیکی و شیمیایی خاک از عمق 0 تا 20 سانتیمتری نمونه برداری انجام گردید. براساس نتایج به دست آمده از آزمایش خاک، بافت خاک مزرعه از نوع لومی بود. همچنین pH آن برابر با 42/7 می باشد. نتایج آزمایش خاک در جدول 3-1 ارائه شده است.
جدول3-1- خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک زراعی محل اجرای آزمایش
هدایت الکتریکی
اسیدیته
ازت
فسفر
قابل جذب
پتاسیم
قابل جذب
آهن
قابل جذب
کلسیم تبادلی
کلسیم محلول
کربن آلی
شن
سیلت
رس
(دسی زیمنسمتر)
کل اشباع
کل(درصد)
(پی پی ام)
(پی پی ام)َ
(پی پی ام)
(میلی اکی والان درصد گرم)
(میلی اکی گرم درصد گرم)
(درصد)
(درصد)
(درصد)
(درصد)
45/0
42/7
179/0
1/35
3/47
2/48
8/47
8/2
59/1
15
52
33
3-3- مشخصات طرح آزمایشی
به منظور تعیین بهترین تاریخ و بررسی اثر مالچ بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه لوبیا از آزمایش فاکتوریل با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار استفاده شد. فاکتور اول تاریخ کاشت در سه سطح و فاکتور دوم کاربرد مالچ در 2 سطح شامل استفاده از مالچ و عدم استفاده از مالچ بود. تاریخ های کاشت لوبیا 3، 10، و 17 اردیبهشت ماه در نظر گرفته شد. مالچ استفاده شده در این بررسی مالچ کاه و کلش بوده است. زمان مالچ گذاری بعد از ظاهر شدن اولین سه برگچه ای در هر تاریخ کاشت بود و در تاریخ های کاشت دوم و سوم تا قبل از مالچ گذاری علف های هرز از طریق مکانیکی با فوکا کنترل شد.
3-4- مراحل اجرای طرح آزمایشی
جهت اجرای طرح آزمایشی ابتدا زمین در اواخر اسفند ماه 1392 شخم زده شد. کرت بندی زمین در اوایل اردیبهشت ماه صورت گرفت. در هر بلوک شش کرت به ابعاد(5/1×5/3) ایجاد شد. بین هر کرت از یکدیگر 40 سانتیمتر فاصله در نظر گرفته شد. بین هر تکرار نیز 1 متر فاصله قرار داده شد. دانه های لوبیا در ردیفهایی به عرض 40 سانتیمتر از یکدیگر کاشته شدند، روی ردیفهای کاشت نیز فاصله دو بوته از یکدیگر 20 سانتیمتر در نظر گرفته شد. در طی دوران کاشت و رسیدگی کامل به دلیل وجود علف های هرز داخل کرت ها و حاشیه مزرعه عملیات وجین علف های هرز به صورت دستی در چهار نوبت انجام گرفت. در اواسط دوره رشد به دلیل زرد شدن رنگ برگ ها محلول پاشی نیترژون به مقدار 2 در هزار صورت گرفت، همچنین محلول پاشی کلات آهن نیز به مقدار 2 در هزار جهت برطرف کردن کمبود آهن انجام پذیرفت. برداشت کامل گیاه لوبیا پس از 68 روز پس از کاشت برای کلیه تاریخ کاشت ها انجام شد.
3-5- خصوصیات مورد بررسی
به منظور بررسی صفات پس از رسیدگی کامل از هر کرت آزمایشی تعداد 6 بوته به طور تصادفی از 2 ردیف میانی برداشت و صفات مورد نظر اندازه گیری شد. جهت تعیین عملکرد از هر کرت آزمایشی ردیف های میانی به طول 1 متر با حذف 5/0 متر اثر حاشیه محاسبه شد.
3-5-1- تعداد غلاف سبز در هر بوته
برای این کار تعداد 6 بوته به طور تصادفی انتخاب شدند، سپس تعداد غلاف ها در این 6 بوته شمارش گردید و پس از آن میانگین تعداد غلاف ها در هر بوته محاسبه شد.
3-5-2- تعداد دانه سبز در هر بوته
برای تعیین این صفت تعداد 6 بوته به طور تصادفی انتخاب شدند و تعداد دانه در آنها شمارش گردید. سپس از آنها میانگین گرفته شد.
3-5-3- تعداد دانه خشک در هر بوته
برای این کار تعداد 6 بوته به طور تصادفی انتخاب شدند و تعداد دانه خشک آنها شمارش گردید. سپس از آنها میانگین گرفته شد و تعداد دانه خشک در هر بوته مشخص شد.
3-5-4- تعداد گل در مرحله R2
برای این کار تعداد 6 بوته به طور تصادفی انتخاب شدند و تعداد گل آنها شمارش گردید. سپس از میانگین گلهای شمارش شده به عنوان تعداد گل هر بوته در مرحله R2 استفاده شد.
3-5-5- تعداد گره های ریشه در هر بوته
برای این کار تعداد 6 بوته به طور تصادفی انتخاب شدند و ریشه آنها توسط سیلندری با قطر 6 سانتیمتر و ارتفاع 9 سانتیمتر از خاک خارج گردید. تعداد گره های آنها شمارش شد و سپس از آنها میانگین گرفته شد.
3-5-6- تعیین درصد پوشش علف های هرز در هر کرت
برای این کار با استفاده از کوآدرات به ابعاد 50×50 سانتیمتر به طور تصادفی در هر کرت مقدار پوشش علف هرز تعیین گردید.
3-5-7- درصد رطوبت نسبی خاک
برای این کار از هر کرت 1 نمونه خاکی توسط سیلندر با قطر 6 سانتیمتر و ارتفاع 5/4 سانتیمتر تهیه شد و به آزمایشگاه منتقل گردید. وزن تر آنها توسط ترازو اندازه گیری شد. سپس بعد از قرار دادن سیلندر خاک در آون به مدت 24 ساعت در دمای 105 درجه سانتیگراد وزن خشک آنها اندازه گرفته شد. سپس با کم کردن وزن تر از وزن خشک، وزن آب موجود در خاک حساب شد که با حاصل تقسیم مقدار وزن آب موجود در خاک بر وزن خشک ضرب در 100، مقدار رطوبت نسبی خاک محاسبه گردید.
خاک نسبی رطوبت درصد=(خاک تر وزن-خاک خشک وزن )/(خاک خشک وزن )× 100
3-5-8- عملکرد غلاف خشک
برای این کار تعداد 6 بوته در مرحله رسیدگی به طور تصادفی انتخاب شدند. وزن غلاف خشک آنها با ترازوی دارای دقت یک صدم گرم اندازه گیری گردید و سپس از آنها میانگین گرفته شد. رطوبت غلاف ها حدود 16 درصد بود.
3-5-9- عملکرد دانه خشک
برای این کار تعداد 6 بوته در مرحله رسیدگی به طور تصادفی انتخاب گردید. سپس وزن دانه های خشک آنها توسط ترازوی دارای دقت یک صدم گرم اندازه گیری شد. سپس میانگین به دست آمده به عنوان عملکرد دانه استفاده شد. رطوبت دانه ها در زمان برداشت حدود 16 درصد بود.
3-6-10- عملکرد بیولوژیک
برای تعیین این صفت تعداد 6 بوته به طور تصادفی انتخاب شدند سپس میانگین هر کدام از قسمت های هوایی( دانه، غلاف و شاخ و برگ) را به صورت مجزا با ترازوی دیجیتال با دقت یک صدم گرم اندازه گیری شد. سپس کل قسمت های بوته های برداشت شده به غیر از ریشه ها در داخل آون در دمای 70 درجه سانتیگراد به مدت 48 ساعت خشک شدند پس از آن با استفاده از ترازوی دیجیتال با دقت یک صدم گرم عملکرد بیولوژیک در واحد سطح محاسبه گردید.
3-5-11- شاخص برداشت
برای تعیین این صفت از تقسیم عملکرد غلاف بر عملکرد بیولوژیک بدست آمد که حاصل آن در 100 ضرب شد.
3-5-12- درجه باردهی
برای اندازه گیری این صفت از مجموع عملکرد غلاف عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت استفاده گردید.
3-5-13- تعداد غلاف خشک در هر بوته
برای این کار تعداد 6 بوته به طور تصادفی انتخاب شدند و تعداد غلاف رسیده آنها شمارش گردید. سپس از آنها میانگین گرفته شد.
3-5-14- وزن صد دانه
برای تعیین این صفت از دانه های مربوط به هر تیمار 100 عدد شمارش گردید. سپس در دمای 60 درجه سانتیگراد به مدت 15 ساعت در آون نگهداری شد. پس از آن با ترازوی دارای دقت یک صدم گرم وزن صد دانه محاسبه گردید.
3-5-15- محتوای نسبی آب برگ
برای بدست آوردن این صفت به طور تصادفی از هر کرت 6 بوته انتخاب شدند آنگاه سومین سه برگچه ای آنها در مرحله رشد غلاف ها برای تعیین محتوای نسبی آب برگ برداشت شدند که در دو تاریخ(3 و 9 تیر) برداشت انجام گرفت و به آزمایشگاه منتقل شد. اولین برداشت به ترتیب 64، 58 و 49 روز بعد از تاریخ های کاشت اول، دوم و سوم بود و دومین برداشت به ترتیب 70، 64 و 55 روز بعد از تاریخ های کاشت اول تا سوم بود. به تعداد 20 عدد از هر بوته دیسک زده و وزن تر آنها توسط ترازو دیجیتال با دقت یک صدم گرم اندازه گیری شد. دیسک های برگ به داخل پتری دیش انتقال یافت و در حد اشباع آب مقطر اضافه گردید، به مدت 24 ساعت در محیط آزمایشگاه قرار گرفت. سپس دیسک برگها را از آب خارج کرده و رطوبت آنها را توسط دستمال گرفته و وزن آماس آن اندازه گیری شد. و در نهایت دیسکها در دمای 60 درجه سانتیگراد در آون به مدت 15 ساعت خشک گردیدند.
برگ آب نسبی محتوای=(تر وزن-خشک وزن )/(آماس وزن-خشک وزن ) ×100
3-6- محاسبات آماری
برای تجزیه تحلیل داده ها و انجام کلیه تجزیه های آماری از نرم افزار SAS و رسم نمودار ها از نرم افزار Excel استفاده شد. مقایسه میانگین ها نیز با آزمون LSD در سطح احتمال 5 درصد انجام شد.
فصل چهارم
نتایج و بحث
4-1- اثر تاریخ کاشت و مالچ بر تعداد غلاف سبز در هر بوته لوبیا
نتایج تجزیه واریانس تعداد غلاف سبز نشان داد که اثر تاریخ کاشت و اثر متقابل تاریخ کاشت × مالچ معنی دار نشد، اما اثر مالچ بر این صفت معنی دار بود(جدول 4-1) بیشترین مقدار این صفت در شرایط استفاده از مالچ مشاهده گردید(نمودار 4-1). تعداد غلاف در بوته متغیرترین صفت در بین اجزای عملکرد می باشد. از آنجایی که پتانسیل حبوبات از جمله لوبیا در تشکیل جوانه های گل بسیار بالا است اما دستیابی به این پتانسیل به شرایط داخلی بوته به خصوص شرایط محیطی مانند رطوبت قابل دسترس در خاک بستگی دارد. مالچ کاه و کلش از طریق حفظ رطوبت خاک، کاهش دمای خاک و نیز با جلوگیری از برخورد مستقیم تابش نور خورشید می تواند باعث کاهش تبخیر آب از خاک شود. که این امر نیز می تواند از طریق تأمین رطوبت قابل دسترس بوته های لوبیا به حفظ بیشتر گلها روی بوته و جلوگیری از ریزش آنها

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه با موضوعاستاد راهنما، طلاق، امام صادق
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید