و دام استفاده می شود و بر حسب مقدار دانه یا ماده خشک در واحد سطح زمین اندازه گیری می شود، عملکرد یک گیاه زراعی تحت تأثیر چندین عامل و اثرات متقابل آنها قرار می گیرد. این عوامل به طور کلی شامل آب و هوا، خاک، گیاه، عوامل اجتماعی و اقتصادی می شوند. عوامل ذکر شده از یک ناحیه به ناحیه دیگر، از سالی به سال دیگر و از فصلی به فصل دیگر بسیار متغیر بوده و سبب نوسانات عملکرد گیاهان می باشند(وقار و همکاران، 1388). در مطالعه ای تحت عنوان تأثیر تاریخ و آرایش کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد لوبیا دریافتند که تعداد دانه در غلاف در حبوباتی نظیر لوبیا چنان چه دستخوش تغییر می گردد که به سرعت می تواند میزان تولید دانه را افزایش یا کاهش دهد اما غالباً در این محصول تعداد دانه در غلاف کمتر تحت تأثیر شرایط محیطی واقع می شود. به طوری که در اثر تجزیه واریانس صفات اندازه گیری شده در آزمایش، دیده شد که اثر سال بر تعداد دانه در غلاف معنی دار نبوده اما تاریخ کاشت های مختلف بر این صفت مؤثرند(محمدی و مجد نصیری، 1390). در تحقیقی جهت بررسی اثرات تاریخ کاشت و رقم بر عملکرد و اجزای عملکرد لوبیا قرمز در منطقه بروجرد نتایج نشان داد که اثر تاریخ کاشت بر تعداد دانه در غلاف به صورت معنی دار کاهش یافته است و بیشترین تعداد دانه در غلاف متعلق به تاریخ کاشت اول می باشد(ثابتی و همکاران، 1392). به منظور بررسی واکنش اجزای عملکرد و عملکرد دانه ژنوتیپ های مختلف لوبیا با تأخیر در کاشت، آزمایشی با طرح بلوکهای کامل تصادفی و آرایش تیمارها در چارچوب کرتهای یک بار خرد شده در اصفهان انجام شد طبق گزارشات شمار دانه در هر غلاف اصلی تحت تأثیر تاریخ کاشت قرار می گیرد و با تأخیر در کاشت کاهش می یابد. در واقع تأخیر در کاشت سبب برخورد دانه بندی با هوای گرم شده و شمار دانه در هر غلاف را کاهش می دهد؛ کاهش سطح فتوسنتز کننده در اثر تأخیر در کاشت را می توان عامل کاهش شمار دانه در هر غلاف ساقه اصلی دانست(خواجه پور و باقریان نایینی، 1380). با بررسی رابطه بین تراکم بوته و عملکرد دانه سه رقم لوبیا چیتی در تاریخ های مختلف کاشت نتایج بدست آمده حاکی از آن است که تعداد دانه در بین ارقام اختلاف معنی داری دارد و اثر تراکم و تاریخ های کاشت مختلف روی این صفت معنی دار نشد و بیان شد که تعداد دانه در غلاف بیشتر تحت تأثیر ساختار ژنتیکی گیاه است و کمتر تحت تأثیر عوامل زراعی قرار می گیرد؛ همچنین در این آزمایش میانگین عملکرد دانه در واحد سطح در تاریخ های مختلف کاشت به طور معنی داری متفاوت بود. بیشترین عملکرد دانه در تاریخ کاشت اول و کمترین آن در تاریخ کاشت سوم حاصل شد. علت اصلی تولید عملکرد دانه بیشتر، در تاریخ کاشت اول امکان رشد کافی گیاه، استفاده بهینه از منابع موجود و مواجه نشدن دوره گلدهی و گرده افشانی با دمای بالا در اواسط تابستان می باشد. از طرفی مقایسه میانگین سایر صفات مرتبط با عملکرد از جمله تعداد غلاف، تعداد دانه در غلاف و وزن صد دانه نیز در تاریخ کاشت اول در مقایسه با تاریخ های کاشت دوم و سوم بیشتر بوده که مجموعه این عوامل سبب افزایش عملکرد دانه در کشت اول شده است(گلچین و همکاران، 1387). تاریخ کاشت و تراکم بوته تاثیر معنی‌داری در کاهش وزن خشک علف‌های هرز و افزایش وزن خشک لوبیا دارند. با تاخیر در تاریخ کاشت، فشار علف‌های هرز افزایش یافته در حالی که با افزایش تراکم محصول از وزن خشک علف‌های هرز کاسته می شود و عملکرد لوبیا افزایش می یابد(اورسنجی، 1386).
2-6-4- اثر تاریخ کاشت بر اجزاء عملکرد لوبیا
در هنگام انتخاب تاریخ کاشت مطلوب باید به درجه حرارت خاک، قابلیت دسترسی آب، حاصلخیزی خاک و نوع گیاه توجه شود(کوچکی و همکاران، 1376). با نظر به این که گیاهان کاشته شده در تاریخ کاشت های مختلف از نظر طول فصل رشد، شرایط فتوپریود، دما و رطوبت قابل دسترسی با یکدیگر تفاوت دارند بنابراین در تاریخ های مختلف کاشت نیاز به ارقام خاص می باشد. در کشت بهاره، مراحل رشد رویشی و زایشی گیاهان با افزایش دما و فتوپریود و نیز کاهش رطوبت مواجه شده و در نتیجه به علت کاهش دوره رشد رویشی و زایشی و تنش رطوبتی عملکرد نهایی کمتر می شود(گلدانی و همکاران، 1379). تأثیر تاریخ کاشت بر اجزاء عملکرد از طریق تأثیر به واکنش طول روز و درجه حرارت ایجاد می شود. تاریخ کاشت نامناسب منجر به برخورد دوران رشد رویشی و زایشی گیاه با شرایط نامناسبی از طول روز و یا درجه حرارت می گردد. کاهش طول دوران رشد با برخورد دوران های حساس رشد گیاه با شرایط نامساعد از حرارت می تواند سبب کاهش رشد رویشی و اجزاء عملکرد و یا حتی مرگ گیاه گردد. ارقام مورد کاشت گیاهان زراعی مهم در ایران مانند گندم، ذرت و لوبیا نسبت به طول روز بی تفاوت هستند و طول دوران رشد این گیاهان بیشتر توسط دمای هوا کنترل می شود. تأخیر در کاشت موجب کاهش تولید ماده خشک، شاخص سطح برگ، دوام سطح برگ، میزان رشد محصول، میزان فتوسنتز خالص و عملکرد در گیاهان مختلف می گردد(قنبری و طاهری مازندرانی، 1382). تغییرات شاخص سطح برگ در طول فصل رشد و نمو گیاهان به نحوی است که در ابتدای فصل رشد سطح برگ اندکی وجود دارد ولی با گذشت زمان شاخص سطح برگ با شیب زیادی افزایش یافته که با نزدیک شدن به مراحل پایانی رشد و نمو گیاه، سطح برگ در اثر پیر شدن و تخریب برگهای پایینی بوته کاهش می یابد. به نظر می رسد، تاریخ کاشت اول به دلیل وجود دمای مطلوب در طی فصل رشد گیاه فرصت بیشتری برای استفاده از شرایط مناسب محیطی دارد. در نتیجه سایه انداز گیاه در مقایسه با کاشت تأخیری توسعه بیشتری خواهد داشت که منجر به افزایش شاخص سطح برگ گردیده است. با این وجود تاریخ کشت تأثیر زیادی بر افزایش شاخص سطح برگ داشته و ماده خشک تولیدی را افزایش می دهد(شفارودی و همکاران، 1392). پایین بودن درجه حرارت در اوایل دوره رشد، سبب کندی رشد گیاهچه ها می شود و آسیب پذیری آن را در برابر تنش های زنده و غیرزنده افزایش می دهد. همچنین مصادف شدن زمان رسیدن تاریخ کاشت آخر(اواخر شهریور) با سرمای زودرس پاییزه علاوه بر کاهش میزان عملکرد، موجب سبز خشک ماندن دانه ها در غلاف شده و از بازارپسندی محصول کاسته می شود. عملکرد لوبیا به ازای هر روز پس از کاهش در مدت رسیدگی، حدود 72 کیلوگرم در هکتار کاهش می یابد و افزایش تعداد روز تا رسیدگی موجب افزایش عملکرد آن می شود(صالحی و همکاران، 1387).
2-6-5- اثر تاریخ کاشت بر عملکرد بیولوژیک لوبیا
ارقام مختلف لوبیا دارای ویژگی های رشدی متفاوتی هستند و هر یک برای یک سیستم زراعی خاص مناسب می باشند(مهرپویان و همکاران، 1389). در بررسی اثر تاریخ کاشت بر عملکرد و برخی ویژگی های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی سه رقم لوبیا در منطقه رودهن تاریخ کاشت معمول شرایط بهتری را برای صفت نسبت بخش هوایی به ریشه مهیا کرده است(فاضلی و همکاران، 1390). بررسی های مختلف نشان داده اند که در تاریخ های کاشت اواسط فصل نسبت به تاریخ های خیلی زود و یا خیلی دیر بوته های بلندتری تولید می شود، دوره رشد(تعداد روز تا رسیدن کامل) با تأخیر در کاشت کاهش پیدا می کند(قنبری و همکاران، 1384؛ کریمی و همکاران، 1391). در مطالعه ای رابطه بین تراکم بوته و عملکرد دانه سه رقم لوبیا چیتی در تاریخ های مختلف کاشت نتایج نشان داد که رشد رویشی با ارتفاع گیاه، تعداد غلاف در گیاه و عملکرد آن همبستگی داشته و کاهش رشد رویشی باعث کاهش تعداد غلاف در بوته و عملکرد می شود(گلچین و همکاران، 1387). کاشت زود هنگام لوبیا باعث طولانی شدن رشد و توسعه بیشتر لوبیا می شود و عملکرد بیولوژیک بیشتری را تولید می کند. تأخیر در کاشت بهاره لوبیا اغلب با افزایش دما طی دوران رشد رویشی و زایشی و در نتیجه با تسریع نمو همراه می باشد. تسریع نمو موجب کاهش فرصت برای رشد ساقه اصلی، تولید ساقه های فرعی و سطح فتوسنتز کننده می شود(قنبری مطلق و همکاران، 1390).
2-7- مالچ
مالچ17 در فارسی به معنای خاکپوش می باشد مقصود از مالچ عبارت است از هر ماده ای که در سطح خاک روییده و در همان محل نگهداری شده؛ هر ماده ای که در خاک رویش یافته ولی قبل از قرار گرفتن در جای اصلی خود تغییر ماهیت داده شده باشد؛ و هر ماده ای که تهیه شده یا ساخته شده و قبل از قرار گرفتن در محل اصلی به آنجا حمل شده است(سرمدنیا و کوچکی، 1371). بهره گیری از مالچ از طبیعت الهام گرفته شده است. ریزش برگ ها در پاییز همچون عایقی از آسیب سرما به ریشه عمل می کند. از مالچ می توان در باغداری، زراعت، فضای سبز و بیابان ها استفاده کرد. مالچ ها به دو دسته زیستی و غیرزیستی تقسیم می شوند: مالچهای زیستی شامل برگ درختان، خرده چوب و خاک اره، کلش، چمن و علف های بریده شده، پوست سخت میوه ها، کاغذ، پلاستیک های زیست تخریب پذیر و مالچ های زنده می شوند و مالچ های غیر زیستی مانند پلاستیک، شن و سنگریزه هستند(رجب لاریجانی، 1389).
2-7-1- ویژگی های مالچ
مهمترین ویژگی هایی یک مالچ این است که در روی خاک، قشر یکنواخت به هم چسبیده ای را به وجود آورد که مقاوم به باد و باران باشد. در واقع مالچ باید دارای خاصیت الاستیسیته باشد تا بتواند آن را به صورت پوسته پوسته در آورد؛ مالچ نباید مواد غذایی خاک را کاهش دهد؛ مالچ ضمن بی ضرر بودن برای گیاهان، باید برای سلامتی انسان، دام و سایر موجودات نیز مضر نباشد؛ مالچ باید به گونه ای باشد که حداقل برای 18 ماه دوام بیاورد. هرچه عمر مؤثر مالچ در زمین بیشتر باشد ارزش آن بالاتر خواهد بود. مالچ باید بتواند آب و هوا را از خود عبور دهد و آنها را در دسترس گیاهان قرار دهد و علاوه بر این مالچ نباید بوی زننده با خود به همراه داشته باشد(صالحی و همکاران، 1390). مناسب ترین زمان برای استفاده از مالچ قبل از گرم شدن هوا، بعد از گرم شدن خاک و زمانی که در خاک رطوبت کافی وجود دارد است زیرا نفوذ باران تا حدودی توسط مالچ کند می شود، همچنین اکثر مالچ های آلی باید بعد از استقرار خوب گیاهان اعمال شوند(رلف و مک دانیل18 و همکاران، 2009).
2-7-2- مالچ کاه و کلش
کشور ما جزء مناطق خشک و نیمه خشک جهان بوده و 54 درصد از اراضی قابل کشت به صورت دیم می باشد. اولین گام مؤثر در دیمکاری ذخیره بارش سالیانه در خاک است. مهمترین مسئله در زراعت دیم حفظ رطوبت خاک می باشد. تغییرات سال به سال بارش، تغییرات مقدار و پراکنش نزولات جوی، تغییرات دما و عدم وقوع بارش در بخشی از سال زراعی باعث می شوند که ریسک و خطرپذیری در زراعت دیم بالا بوده و ضریب اعتماد و درجه ثبات و پایداری تولید اندک باشد. مقدار و پراکنش بارندگی در پاییز و بهار می تواند سبب وقوع تنش خشکی در همه مراحل رشد رویشی و زایشی شود. تنش خشکی متناوب در اثر قطع متناوب بارندگی های پاییزه و تنش خشکی انتهایی به سبب توقف بارندگی های بهاره به وقوع می پیوندند. وقوع این تنش ها کاهش عملکرد را در پی دارد. پوشش زمین به وسیله بقایای گیاه و کاه وکلش، ماده آلی خاک و ذخیره آب خاک را افزایش داده و با استفاده از کاه وکلش تبخیر از خاک کاهش می یابد که مقدار آن بستگی به میزان بارش و شرایط اقلیمی دارد. مالچ سبب نگه داشتن رطوبت کافی که باعث افزایش فعالیت میکروبی، افزایش تحرک مواد غذایی و استفاده مطلوب تر گیاه از آنها برای رشد می شود. خرد و نگهداشت بقایای گیاهی در مقایسه با حالات سوزاندن و جمع آوری کامل آنها موجب بهبود حاصلخیزی خاک می گردد(فطری و همکاران، 1392). در فعالیت های کشاورزی، اغلب موارد هدف اصلی، به دست آوردن یک محصول غذایی اصلی قابل مصرف در تغذیه انسان و یا تولید مواد اولیه برای صنایع می باشد اما در کنار چنین تولیداتی، بخشی از اندام های

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه با موضوعطلاق، جبران خسارت، شخص ثالث
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید