منبع پایان نامه ارشد درباره اشتراک منابع، شهر سبزوار، استان خوزستان

منبع پایان نامه ارشد درباره
اشتراک منابع، شهر سبزوار، استان خوزستان پایان نامه ها
منبع پایان نامه ارشد درباره
اشتراک منابع، شهر سبزوار، استان خوزستان پایان نامه ها

مدارک موجود در کتابخانهها (کتاب، نشریات ادواری، پایان نامه و رساله) و با روش نمونه گیری تصادفی- طبقهای و گزینش از هر طبقه با توجه به حجم جامعه در هر طبقه صورت پذیرفت. کل جامعه آماری 234 کتابخانه بود که 140 کتابخانه (60%) به عنوان نمونه به روش نمونه گیری ردهای- تصادفی از میان آنها گزینش شدند. سپس ابزاری برای سنجش اعتبار این عوامل ساخته شد. این ابزار در نمونه‌ی منتخب به کار رفت و اهمیت عوامل از نظر پاسخگویی ارزیابی گردید.
– خسروی و عبدالمجید (1386)، در تحقیق خود تحت عنوان: “بررسی خدمات امانت بین کتابخانه‌ای” دریافتند: از آنجا که امانت بین کتابخانه‌ای شاهرگ حیاتی دسترسی به دنیای دانش است، در این تحقیق ضمن تعریفی کوتاه از امانت بین کتابخانه‌ای یا همکاری بین کتابخانه‌ای، تلاش شده تا تفاوت خدمات این نظام و خدمات تحویل مدرک در جهت گردآوری اطلاعات و منابع مورد نیاز استفاده کنندگان تبیین گردد. و در نتیجه به وضعیت این خدمات در جهان و همچنین در ایران و معرفی طرح‌های اجرا شده (غدیر و امین) می‌پردازد. در ایالت متحده آمریکا، کتابخانه‌های پژوهشی در سال 1995، 8 درصد کم‌تر پیایند و 23 درصد کم‌تر تک نگاشت نسبت به سال 1986 خریداری کرده بودند. با وجود اینکه هزینه صرف شده برای پیایندها 106 درصد و برای تک نگاشت‌ها 22 درصد افزایش یافته بود. در کشورهایی مانند بریتانیا و حتی کشورهای در حال توسعه مانند مالزی و پاکستان نظام امانت بین کتابخانه‌ای مطلوبی وجود دارد. در کشور ما نیز هر چند شاید نظام اطلاع‌رسانی کارآمد و مؤثری وجود داشته باشد، اما با توجه به کاهش منابع مالی و همچنین افزایش هزینه تهیه نشریات و کتب، لزوم استفاده از خدمات همکاری بین کتابخانه‌ای هویدا می‌باشد. قابل ذکر است در این رابطه تلاش‌هایی همانند طرح‌های غدیر و امین صورت گرفته است. از طرف دیگر، بحث خدمات تحویل مدرک نیز باعث خدمات تأمین مدرک متفاوت می‌باشد. به این دلیل که بحث خدمات تحویل مدرک به موضوع اشاعه اطلاعات برمی‌گردد. در صورتی که بحث خدمات تأمین مدرک، در حوزه مجموعه‌سازی و فراهم آوری اطلاعات است. بنابراین نتیجه‌ای گرفته شده در خدمات تحویل مدرک، منابع اطلاعاتی ارسال شده عودت داده نمی‌شود و ارسال مدارک مبنای تجاری و انتفاعی دارد. در صورتی که در امانت بین کتابخانه‌ای، منابع اطلاعاتی دریافت شده پس از مدتی عودت داده می‌شوند. و عمدتاً ارسال مدارک نیز با اهداف غیر انتفاعی انجام می‌شود.
– محمدی و ایزدی یگانه ( 1386)، در تحقیق خود با عنوان:”‌اشتراک منابع در کتابخانه‌های سنتی و دیجیتالی با تأکید بر چند تجربه جهانی” به این نتایج رسیده‌اند که: هدف از تحقیق، اشتراک منابع در کتابخانه‌های سنتی و دیجیتالی با تجربه‌های جهانی می‌باشد. روش بکار گرفته شده، پیمایشی و کاربردی می‌باشد. و پرداختن به مشکلات خاصی است که در برخی از کشورهای جهان در مورد اشتراک منابع وجود دارد. هدف اصلی اشتراک منابع در این تحقیق، ضرورت‌های استفاده از اشتراک منابع است که عبارتند از:
کمبود بودجه: کتابخانه‌ها نمی‌توانند تمام منابع را به همان سرعتی که منتشر می‌شود تهیه کنند.
انفجار اطلاعات و رشد روز افزون دانش بشری: بنابر اطلاعات موجود دانشمندان آمریکایی در 1965 تعداد 217 هزار عنوان و در 1995 حدود 660 هزار عنوان مقاله منتشر کرده‌اند.
نرخ بی‌ثباتی ارز: افزایش قیمت اطلاعات چاپ شده به ویژه نشریات ادواری و نوسان نرخ ارز و عوارض ناشی از آن، هر ساله خسارت‌های سنگینی را بر کتابخانه‌ها وارد می‌کند.
افزایش میزان اطلاعات در قالب‌های الکترونیکی: در مقایسه با سال‌های قبلی افزایش یافته است. بنابر آمار ارائه شده از سوی دانشگاه ایلینویز، هم اکنون بیش از هشت هزار پایگاه اطلاعاتی در بازار اطلاع‌رسانی وجود دارد. که حاوی حدود 5/6 میلیارد رکورد اطلاعاتی می‌باشد.
کاهش سرمایه‌گذاری‌های نهادهای دولتی: نرخ رشد قیمت‌ها در مقایسه با افزایش بودجه مراکز علمی و تحقیقاتی، رشد بیشتری دارد. برابر آمارهای موجود در سال 1375 برای تأمین منابع خارجی مورد نیاز 110 کتابخانه وابسته به مراکز آموزش عالی مستقر در تهران 606/188 دلار نیاز بود، در حالی که بودجه این مراکز در همان سال 70 میلیون دلار بود.
افزایش تقاضاهای عمومی برای دسترسی به منابع: تحقیقات نشان می‌دهد که امروزه تعداد کاربران اینترنتی در سراسر جهان در حال افزایش است. برای مثال دو کشور نروژ و زلاندنو به ترتیب480/899 و 33/703 میزبان اینترنتی در هر 10 هزار نفر هستند.
– امین پور(1387)، در تحقیق خود با عنوان: “امانت بین کتابخانهای در ایران و جهان” به این نکات اشاره دارد که: در حال حاضر، امانت بین کتابخانهای در ایران و سایر کشورها در سطوح و درجات مختلفی کمابیش در حال اجراست. به طور مثال، در حالی که کشورهای در حال توسعه در تلاش برای پیاده کردن الگوی دسترسی به موقع به جای الگوی قدیمی دسترسی در صورت لزوم برای گسترش مجموعههای خود هستند، کشورهای پیشرفته راهکار دسترسی آزاد به منابع را که بیشتر متکی بر شبکهها و منابع تمام متن دیجیتالی است در پیش رو دارند زیرا الگوی دسترسی به موقع را دسترسی بسیار دیر هنگام میدانند، هر چند که راهکار جدید خود را نیز بسیار گران ارزیابی کردهاند. و هدف از تحقیق بررسی اشتراک منابع که یکی از راهکارهای مقابله با محدودیتهای مالی و فیزیکی کتابخانهها و مراکز اطلاع‌رسانی است که می‌تواند در زمینه انتخاب و ته
یه منابع یا امانت بین کتابخانهای و یا تلفیقی از هر دو باشد. وجامعه آماری در این تحقیق تاریخچه و وضعیت کنونی نظام امانت بین کتابخانهای در ایران و کشورهای منتخبی از پنج قاره جهان را مورد بررسی قرار میدهد. در ایران برای نخستین بار در بیستم آذر ماه 1348 در جلسهای با حضور جمعی از نمایندگان کتابخانههای کشور در قالب آیین نامهای پیشنهاد شد و اجرای آن در همان سال توسط مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران آغاز گردید. ایالات متحده آمریکا نظام امانت بین کتابخانهای به شیوه جدید، با پیشرفت حرفه کتابداری در آمریکا در اواخر قرن نوزدهم شکل عملی به خود گرفت. مکزیک،انگلستان،استرالیا، مالزی، هندوستان و نیجریه به عنوان نمونه در بین کشورهای ایالات متحده آمریکا انتخاب شدهاند.
– باواخانی (1387)، در تحقیق خود با عنوان:”نگاهی به سیستم امانت بین کتابخانه‌ای و تحویل مدرک در کتابخان? ملی پزشکی آمریکا” پس از معرفی اجمالی “کتابخانه ملی پزشکی آمریکا” و “شبکه ملی کتابخانه‌های پزشکی” به اختصار این سیستم و چگونگی عملکرد آن را در کتابخانه مذکور معرفی می‌کند. در میان انواع کتابخانه‌هایی که در حوزه موضوعی مشخصی به ارائه خدمات تحویل مدرک و اشتراک منابع از طریق شبکه می‌پردازند، می‌توان کتابخانه ملی پزشکی آمریکا را نام برد که در این زمینه با بهره‌گیری از امکانات شبکه در میان کتابخانه‌های عضو، خدمات بسیار مطلوبی ارائه می‌دهد. در ادامه کلیاتی دربار? کتابخانه ملی پزشکی آمریکا و چگونگی عملکرد این کتابخانه در زمینه مدرک و امانت بین کتابخانه‌ای، به اختصار بیان می‌شود. فرآیند کلی خدمات تحویل مدرک و امانت بین کتابخانه‌ای، به اختصار بیان می‌شود. خدمات تحویل مدرک و امانت بین کتابخانه‌ای در شبکه‌ی کتابخانه ملی پزشکی آمریکا به این صورت است که کاربران عضو شبکه (اعم از کتابخانه‌ها یا افراد متخصص) طبق طرح، ابتدا درخواست خود را در زمینه اطلاعات پزشکی از طریق کتابخانه‌های پزشکی محلی و در صورت عدم دستیابی به سطح ایالتی و در نهایت به کتابخانه ملی پزشکی می‌رسانند و بدین ترتیب تمام اطلاعات و خدمات کتابخانه ملی پزشکی در سراسر شبکه در دسترس است. طبق آماری که هفدهم جولای 2007 بر روی وب سایت کتابخانه ملی پزشکی ارائه شده است، تا کنون بیشترین روش بکار گرفته شده در شبکه، برای امانت بین کتابخانه‌ای و تحویل مدرک، استفاده از نرم افزار “آریئل”80 و کمترین آن بکارگیری “وب تی. آی. اف. اف”81بوده است. هم‌چنین در ادامه آمار ارائه شده آمده بود که به طور کلی، استفاده از سیستم “داک لاین”82 در سراسر کتابخانه‌های کانادا و مکزیک، معیاری برای رشد و بهره‌گیری از منابع اطلاعاتی پزشکی و امانت منابع کتابخانه‌های عضو شبکه است. تجربه نشان می‌دهد که تقاضا برای خدمات تحویل مدرک و اطلاعات در کشورهای در حال توسعه نیز، در صورتی که وضع مالی خوبی داشته باشند، بسیار بالاست. مسلماً ارائه خدمات تحویل مدرک الکترونیکی و شبکه سازی در این خصوص زیر ساخت‌های مالی و فناورانه مطلوبی را می‌طلبد. آنگونه که انتظار می‌رود، طی چندین سال آینده خدمات تحویل مدرک و امانت بین کتابخانه‌ای رشد بالا و نسبتاً پیچیده‌ای در جهان خواهد داشت. کشور ما نیز با تدابیر لازم و بهره‌گیری از تجارب کتابخانه‌هایی که پیش از این، دست به شبکه سازی و ارائه تحویل مدرک الکترونیکی زده‌اند و البته با تأمین مالی مناسب، بتواند در این مسیر گام بردارد.
– راسخی‌راد (1387)، در پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود با موضوع: “طرح امانت بین کتابخانه‌ای دانشگاه‌های شهر سبزوار” ارائه نموده است و هدف اصلی از همکاری بین کتابخانه‌ای که موضوع پایان نامه ایشان می‌باشد، بهره‌وری مؤثر از منابع اطلاعاتی است که در کتابخانه‌های دیگر وجود دارد. این همکاری در چارچوب مقررات و توافقات اصلی که بین کتابخانه‌های دانشگاهی شهر سبزوار انجام می‌گیرد خواهد بود. جامعه آماری این تحقیق را همه کارکنان کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های شهر سبزوار که تعداد آنها مجموعاً 27 نفر می‌باشند، تشکیل می‌دهند. تعداد کتابخانه‌های مورد بررسی در این تحقیق 4 کتابخانه می‌باشد. با توجه به محدود بودن تعداد آنها از نمونه‌گیری استفاده نشده و کل جامعه مورد نظر قرار گرفته است. روش تحقیق از نوع پیمایشی توصیفی و از نوع کاربردی است. یافته‌ها نشان داده که عوامل مؤثر در زمینه عوامل فیزیکی و جغرافیایی بر امانت بین کتابخانه‌ای در دانشگاه‌های شهر سبزوار حاکی از آن است که 3/96 درصد کارکنان، اندازه مجموعه کتابخانه را در اجرای امانت بین کتابخانه‌ای تأثیر گذار می‌دانند. و 100% کارکنان، بعد مسافت را در اجرای امانت بین کتابخانه‌ای مؤثر می‌دانند.
– بیگدلی و باجی (1388)، در تحقیق خود با عنوان: “تحلیل علل عدم راه اندازی نظام همکاری و امانت بین کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی تخصصی استان خوزستان از دیدگاه مدیران آنها”به این موضوع پرداخته که: هدف اصلی از انجام تحقیق حاضر، شناسایی و تحلیل عوامل مهمی است که بر شکل‌گیری نظام‌ همکاری و امانت بین کتابخانه‌ای در میان کتابخانه‌های تخصصی استان خوزستان تأثیرگذار هستند.این تحقیق از نوع توصیفی و به روش پیمایشی انجام گرفته است. در این تحقیق از پرسشنام? محقق ساخته برای گردآوری داده‌های مورد نیاز استفاده گردیده است.برای روایی‌ پرسشنامه از نظرات متخصصان و استادان رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی استفاده‌ شد.جامعه مورد مطالع
ه شامل80 کتابخانه و مرکز اسناد تخصصی فعال در استان خوزستان‌ است که پرسشنامه از طریق پست و با استفاده از پاکت‌های دارای تمبر و نشانی محقق توزیع گردید. داده‌های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS پردازش شد. یافته‌هانشان داد که با وجود آگاهی و اعتقاد اکثر مدیران کتابخانه‌های مورد مطالعه نسبت به مزایای‌ همکاری و امانت بین کتابخانه‌ای و تمایل آنها به این کار، موانع فراروی آنها باعث شده‌ است تا چنین نظامی هنوز در این استان شکل‌ نگیرد.مهمترین موانع از دید مدیران به ترتیب‌ بسامد عبارتند از:
نبود بودجه‌ی کافی، نبود کتاب‌شناسی‌ها، فهرستگان‌ها،و بانک‌های اطلاعاتی‌لازم،نبود مرکز هماهنگ کننده،نبود فهرستگان ملی روزآمد،و نبود ضوابط و مقررات یکسان، مکانیزه نبودن کتابخانه‌های تخصصی استان خوزستان، نبود اطمینان برای بازگرداندن مواد امانتی،کمبود نیروی انسانی،هزینه‌ی سنگین اطلاعات،آگاه نبودن مسئولان ارشد سازمان‌ها/ شرکت‌ها از مزایای این‌گونه خدمات و غیرمتخصص بودن برخی از مدیران کتابخانه‌ها.در پایان،پیشنهادهایی به منظور رفع

دیدگاهتان را بنویسید